Reuters: Ολοταχώς για σύγκρουση ΗΠΑ και Ιράν - Γιατί είναι «εγκλωβισμένος» ο Τραμπ

ΗΠΑ και Ιράν οδεύουν γρήγορα σε μια στρατιωτική σύγκρουση, καθώς οι ελπίδες για μια διπλωματική λύση στην αντιπαράθεσή τους σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης εξασθενούν, τονίζουν αξιωματούχοι και από τις δύο πλευρές και διπλωμάτες σε όλο τον Κόλπο και την Ευρώπη.

Οι γείτονες του Ιράν στον Κόλπο και ο άσπονδος εχθρός της Τεχεράνης, το Ισραήλ, θεωρούν πλέον μια σύγκρουση πιο πιθανή από μια διευθέτηση, δηλώνουν οι πηγές, όπως μεταφέρει το Reuters. Την ίδια ώρα, η Ουάσιγκτον παρατάσσει στην περιοχή μια από τις μεγαλύτερες στρατιωτικές της αναπτύξεις από την εποχή της εισβολής στο Ιράκ το 2003.

Η κυβέρνηση του Ισραήλ πιστεύει ότι η Τεχεράνη και η Ουάσιγκτον βρίσκονται σε αδιέξοδο και προετοιμάζονται για πιθανή κοινή στρατιωτική δράση, αν και δεν έχει ληφθεί ακόμη απόφαση για το αν θα πραγματοποιηθεί μια τέτοια επιχείρηση, δήλωσε μια πηγή που γνωρίζει τον σχεδιασμό.

Θα είναι η δεύτερη φορά που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ επιτίθενται στο Ιράν σε λιγότερο από ένα χρόνο, μετά τις αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον στρατιωτικών και πυρηνικών εγκαταστάσεων τον περασμένο Ιούνιο.

Περιφερειακοί αξιωματούχοι λένε ότι οι χώρες του Κόλπου που παράγουν πετρέλαιο προετοιμάζονται για μια πιθανή στρατιωτική αντιπαράθεση που φοβούνται ότι θα μπορούσε να ξεφύγει από τον έλεγχο και να αποσταθεροποιήσει τη Μέση Ανατολή.

Αγεφύρωτο το «χάσμα»

Δύο Ισραηλινοί αξιωματούχοι δήλωσαν στο Reuters ότι τα χάσματα μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης είναι αγεφύρωτα και ότι οι πιθανότητες μιας βραχυπρόθεσμης στρατιωτικής κλιμάκωσης είναι υψηλές.

Ορισμένοι περιφερειακοί αξιωματούχοι λένε ότι η Τεχεράνη κάνει επικίνδυνα λάθος υπολογισμούς, επιμένοντας να ζητά παραχωρήσεις, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ είναι εγκλωβισμένος από τη δική του στρατιωτική ενίσχυση -ανίκανος να την περιορίσει χωρίς να χάσει το κύρος του εάν δεν υπάρχει σταθερή δέσμευση από το Ιράν να εγκαταλείψει τις φιλοδοξίες του για πυρηνικά όπλα.

«Και οι δύο πλευρές επιμένουν στις θέσεις τους», δήλωσε ο Άλαν Έιρ, πρώην Αμερικανός διπλωμάτης και ειδικός σε θέματα του Ιράν, προσθέτοντας ότι τίποτα ουσιαστικό δεν μπορεί να προκύψει «εκτός εάν οι ΗΠΑ και το Ιράν υποχωρήσουν από τις κόκκινες γραμμές τους - κάτι που δεν νομίζω ότι θα κάνουν».

«Αυτό που δεν μπορεί να κάνει ο Τραμπ είναι να συγκεντρώσει όλο αυτόν τον στρατό και στη συνέχεια να επιστρέψει με μια συμφωνία ‘έτσι κι έτσι’ και να αποσύρει τον στρατό. Νομίζω ότι νομίζει ότι θα χάσει το κύρος του», είπε. «Αν επιτεθεί, θα γίνει γρήγορα άσχημο».

Αντιπρόταση ετοιμάζει η Τεχεράνη

Δύο γύροι συνομιλιών Ιράν-ΗΠΑ έχουν «βαλτώσει» σε βασικά ζητήματα, από τον εμπλουτισμό ουρανίου έως τους πυραύλους και την άρση των κυρώσεων.

Όταν οι Ομανοί μεσολαβητές παρέδωσαν έναν φάκελο από την αμερικανική πλευρά που περιείχε προτάσεις σχετικά με πυραύλους, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αρακτσί αρνήθηκε να τον ανοίξει και τον επέστρεψε, όπως δήλωσε μια πηγή που γνωρίζει τις συνομιλίες.

Μετά τις συνομιλίες στη Γενεύη την Τρίτη (17/2), ο Αρακτσί τόνισε ότι οι πλευρές είχαν συμφωνήσει σε «κατευθυντήριες αρχές», αλλά ο Λευκός Οίκος δήλωσε ότι εξακολουθεί να υπάρχει απόσταση μεταξύ τους.

Το Ιράν αναμένεται να υποβάλει γραπτή πρόταση τις επόμενες ημέρες, δήλωσε ένας Αμερικανός αξιωματούχος, ενώ ο Αρακτσί σημείωσε την Παρασκευή (20/2) ότι αναμένει να έχει έτοιμο ένα σχέδιο αντιπρότασης εντός ημερών.

Τελεσίγραφο Τραμπ

Ο Τραμπ, ο οποίος έχει στείλει αεροπλανοφόρα, πολεμικά πλοία και αεριωθούμενα στη Μέση Ανατολή, προειδοποίησε το Ιράν την Πέμπτη (19/2) ότι πρέπει να κάνει μια συμφωνία για το πυρηνικό του πρόγραμμα, αλλιώς θα συμβούν «πολύ άσχημα πράγματα».

Φάνηκε να έθεσε προθεσμία 10 έως 15 ημερών, προκαλώντας την απειλή της Τεχεράνης για αντίποινα εναντίον αμερικανικών βάσεων στην περιοχή σε περίπτωση επίθεσης. Οι αυξανόμενες εντάσεις έχουν ωθήσει τις τιμές του πετρελαίου προς τα πάνω.

Αμερικανοί αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι ο Τραμπ δεν έχει ακόμη αποφασίσει για τη χρήση στρατιωτικής βίας, αν και την Παρασκευή παραδέχτηκε ότι θα μπορούσε να διατάξει περιορισμένη επίθεση για να προσπαθήσει να αναγκάσει το Ιράν σε συμφωνία. «Υποθέτω ότι μπορώ να πω ότι το εξετάζω», δήλωσε στους δημοσιογράφους.

Ο πιθανός χρόνος μιας επίθεσης είναι ασαφής. Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, πρόκειται να συναντηθεί με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπέντζαμιν Νετανιάχου στις 28 Φεβρουαρίου για να συζητήσουν το Ιράν. Ένας ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι τα μέσα Μαρτίου είναι ένας πιθανός χρόνος, ώστε να έχουν αναπτυχθεί όλες οι αμερικανικές δυνάμεις.

Ο στόχος μιας σύγκρουσης

Η βασική απαίτηση των ΗΠΑ παραμένει αμετάβλητη: κανένας εμπλουτισμός ουρανίου σε ιρανικό έδαφος. Το Ιράν, από την πλευρά του, λέει ότι πρέπει να διατηρήσει τις πυρηνικές του δυνατότητες και αρνείται να θέσει υπό διαπραγμάτευση τους βαλλιστικούς πυραύλους του. Αρνείται ότι σχεδιάζει να κατασκευάσει πυρηνικό οπλοστάσιο.

Εάν οι συνομιλίες αποτύχουν, δήλωσε ο αναλυτής άμυνας David Des Roches, η δραστηριότητα των ΗΠΑ στον Κόλπο ήδη σηματοδοτεί πώς θα ξεκινήσει οποιαδήποτε επίθεση: να «τυφλώσει» την αεράμυνα του Ιράν και στη συνέχεια να πλήξει το Ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης, τη δύναμη πίσω από τις επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια και τις απειλές για κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ, της διαδρομής που αφορά το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου.

Ωστόσο, ορισμένοι Άραβες και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι λένε ότι δεν είναι σίγουροι ποιος είναι ο τελικός στόχος του Τραμπ, και οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θέλουν οι ΗΠΑ να διευκρινίσουν τι θα επιτύχουν οι επιθέσεις - να υποβαθμίσουν τις πυρηνικές και πυραυλικές δυνατότητες του Ιράν, να αποτρέψουν την κλιμάκωση ή να επιδιώξουν κάτι πιο φιλόδοξο, όπως η «αλλαγή καθεστώτος».